In de vorige aflevering begonnen we aan de opbouw van onze dakstructuur.

De voorbereidingen werden gedaan door de schrijnwerker, waarna we zelf de houten roostering van het plat dak vervolledigden.

In deze aflevering vernieuwen we de structuur van het schuine dak, en ook de bovenste laag Z-profielen wordt geplaatst.

We werken zo'n 32 uur mee met de aannemer. Tegen 40 euro per uur sparen we op die manier 1.280 euro uit.

Nu de roostering van ons plat dak er ligt, kunnen we aan het hellende dak beginnen.

De basisstructuur hebben we al, van het vroegere huis, maar we zullen toch een deel moeten renoveren om terug tot een gezond en stabiel dak te komen.

Voor we de staat van de houten roostering kunnen controleren, moeten we natuurlijk de rest van de dakpannen afbreken.

Een tijdje geleden deden we het eerste deel, omdat we daar onze verdieping moesten uitbouwen. Nu we aan het dak zelf beginnen, kunnen we dus de rest doen.

We breken in principe het hele dak af tot op de kepers.

Dit wil zeggen dat zowel de dakpannen als de panlatten gesloopt worden.

Ook hier wordt de basis van ons schuin dak gemaakt uit hout. Dit bevat verschillende onderdelen.

De horizontale balken of gordingen dienen als steunpunt voor de structuur.

Daarop komen verticale balken, de kepers.

Op deze kepers wordt de onderdakfolie geplaatst en die maken we vast met tengellatten.

Deze verticale latjes worden bevestigd op de kepers en zorgen ook voor de nodige luchtcirculatie tussen de onderdakfolie en de dakpannen.

Ten slotte monteren we daar horizontale pannenlatten op, om de dakpannen aan te hangen. De tussenafstand van die latten pas je aan aan de grootte van je dakpannen.

Een gezonde houten structuur zorgt ervoor dat je dak recht en perfect waterdicht kan gemaakt worden.

We strippen het dak met een hamer en een koevoet en waar nodig gebruiken we een reciprozaag. Daarmee kan je zowel hout als metaal doorsnijden.

Aan de kant van het platte dak halen we ook de kepers weg, want die moeten vervangen worden door kortere exemplaren.

Handschoenen zijn hierbij zeker aan te raden, om je niet te verwonden aan uitstekende nagels, schroeven of splinters.

We willen de nog onbeschadigde dakpannen van het oude dak recycleren.

Voorzichtigheid is dus geboden.

We zetten ze mooi aan de kant, zodat we ze later kunnen proper maken en hergebruiken.

Als we verzorgd werk willen afleveren, is het uiteraard belangrijk om ook onze werkplek opgeruimd te houden.

Al het afval wordt gesorteerd en met de kraan naar beneden gebracht.

Nu kunnen we de staat van de oude dakstructuur zien. We beslissen – in samenspraak met de schrijnwerker – wat we moeten vervangen.

Een deel van de gordingen en kepers zijn aangetast door houtworm. Dit kun je duidelijk zien door de weggevreten stukken. Die moeten zeker vervangen worden.

We beginnen met de nokbalk.

Als je de beelden van het oorspronkelijke huisje bekijkt, zou je niet onmiddellijk denken dat die aan vervanging toe is. Maar toch loopt de bovenste lijn van het dak niet helemaal recht, door de balken die wat doorhangen.

Als we ze vervangen door gezonde binten, zal ons dak toch een stuk rechter ogen.

We kunnen natuurlijk niet zomaar de oude nokbalk eruit halen.

Het gaat om een lang en zwaar stuk hout, dus zullen we die doormidden zagen om hem gemakkelijker te kunnen wegnemen.

Daarom moeten we er wel eerst voor zorgen dat de balk voldoende ondersteund is, zodat hij niet naar beneden valt als we hem doorzagen.

We maken een puntvorm aan een reststuk hout en plaatsen die als stut waar de balken samenkomen.

Daarna kunnen we starten met de vervanging van de nokbalk.

We maken eerst de kepers los van de bovenste gording door de schroeven door te zagen met de reciprozaag.

Nu de oude gording weg is, kunnen we meteen ook onze stut verwijderen. Zo zit die niet in de weg wanneer we de nieuwe balk plaatsen.

Man 1
Onze roostering van het plat dak is bijna afgewerkt.

De nokbalk hebben we verwijderd, die gaan we vervangen. En waar nodig gaan we straks ook de gordingen controleren en vervangen indien nodig.
Zoals we al zagen bij de plaatsing van de roostering van ons plat dak, zijn onze balken niet lang genoeg om de volledige lengte van het dak te overspannen. Toen losten we dit op met een extra steunpunt in het midden, maar bij een schuin dak is dit niet mogelijk.

Daarom worden de gordingen aan elkaar gehangen met een lasverbinding.

Met zo'n schuine las kan je gemakkelijk balken van dezelfde breedte in de lengte met elkaar samenvoegen.

Het is een stevige verbinding waarmee je houten balken eindeloos kan verlengen én die bovendien nog mooi oogt ook.

Zo'n las moet uiteraard perfect gemaakt worden, daarom laten we dit door de schrijnwerker doen.

Hij tekent de verbinding uit op het hout en zaagt het op maat met de cirkelzaag.

Bij de tweede balk doet hij exact hetzelfde waardoor die naadloos in elkaar passen.

Voor we de nokbalk kunnen plaatsen, zorgen we er eerst voor dat we gemakkelijk kunnen werken.

We leggen een paar houten platen op de roostering zodat we stabiel kunnen staan.

Dan kunnen we de eerste helft van onze nokbalk positioneren. Dit gaat vrij vlot, omdat die op de plaats moet komen waar de oude balk zat.

We letten er uiteraard wel op dat hij mooi waterpas geplaatst wordt, en we zetten hem voorlopig vast met een extra plank en een sergeant.

De tweede balk sluit er nu perfect op aan door de voorgemaakte schuine las.

We fixeren de verbinding nog met een paar lange nagels zodat die onwrikbaar wordt.

Eens ook de tweede helft van de nokbalk op de juiste positie ligt, kunnen we de kepers er aan vastmaken.

Ook bij de onderste gording zien we dat die aan vervanging toe is. De balken hangen door, wat ook de strakheid van het geheel beïnvloedt.

We gaan hierbij op dezelfde manier te werk als bij de nokbalk. We maken de kepers los en verwijderen de balk in verschillende stukken.

Daarna plaatsen we nieuwe binten, die opnieuw met een las verbonden zijn.

Bij een renovatie is het trouwens belangrijk om telkens te kijken of het dak voldoende ondersteund is voor je een aanpassing doet. Daarom doen we ook maar één gording per keer.

Ten slotte vervangen we ook de middelste horizontale balk.

Die doen we als laatste, want die diende tot nu toe als steunpunt voor de kepers terwijl we de andere gordingen vernieuwden.

En ondertussen wisselen we ook een aantal oude kepers voor nieuwe.

Die zijn ook deels aangetast door houtworm. Dit zien we door de vele kanaaltjes die we in de balken terugvinden en die de stevigheid van het hout sterk aantasten.

De kepers of dakribben lopen van de voet van het dak tot aan de nok en worden aan de gordingen bevestigd.

Deze houten balken zijn dunner dan een gording en dragen uiteraard bij aan de stevigheid van de dakconstructie. Maar ze zijn voornamelijk de basis om later de tengel- en panlatten op te bevestigen.

Het is de schrijnwerker die met zijn ervaring beslist welke kepers moeten vervangen worden, maar wij kunnen gerust helpen bij het plaatsen van de nieuwe.

De tweede schuine zijde van ons dak wordt serieus wat ingeperkt. Daarom moeten alle kepers hier vervangen worden door kortere versies.

Dit vormt dan meteen ook de aansluiting met ons plat dak.

We willen nu wel voorkomen dat de houten latten verder worden aangetast, en daarom behandelen we ze met een ontwormmiddel. We doen dit zowel voor de oude als de nieuwe kepers, want het product werkt ook preventief.

Het gaat om een sterk goedje, dus zorg ervoor dat je voldoende beschermd bent.

We dragen handschoenen en een bril tegen spatten. En we doen een mondmasker aan zodat we de damp niet inademen.

Zoals steeds lezen we dus eerst de gebruiksaanwijzing voor we beginnen.

De snelste manier om dit aan te brengen is met een drukspuit. Gewoon het ontwormmiddel in de fles gieten, pompen en dan kan je het verstuiven.

Let wel ook op de richting van de wind, zodat je met de wind mee kan sproeien. Want dit product wil je niet in je gezicht krijgen!

We behandelen het hout voor we het dak verder afwerken, dan kan het al mooi drogen.

Met de slechte kepers vernieuwd, en het hout behandeld, hebben we terug een gezonde én rechte structuur om ons schuine dak verder op te bouwen.

Een belangrijk onderdeel van onze verdere dakopbouw is natuurlijk de stalen rand op het platte dak.

Om de horizontale accentuering van onze verdiepingen te voltooien mogen die afwerkboorden niet ontbreken op onze laatste bouwlaag.

In tegenstelling tot bij de andere verdiepingen, zullen we die hier bevestigen op hout, en niet op beton.

De opstaande rand waarop we deze Z-profielen zullen aanbrengen, wordt voorzien door de schrijnwerker.

Aan de zijkant plaatst hij ook afstandsblokjes op exact dezelfde hoogte.

Op die manier hebben we een perfect rechte basis, waarop we de profielen gemakkelijk zullen kunnen plaatsen.

Die structuur werd vooraf uitgewerkt door de architecte en de schrijnwerker, want we moeten voldoende draagkracht hebben voor de zware profielen.

De opstaande rand zorgt ervoor dat de profielen wat hoger zullen liggen dan de rest van het platte dak. Op die manier creëren we als het ware een kuip die de regen mooi zal opvangen.

We voorzien nu terug een stelling aan de buitenkant, zodat we veilig op het dak kunnen geraken nu we dat langs boven gaan afwerken.

Zo'n hoge stelling moet je zeker verankeren aan je gebouw.

Dit vermindert het wiebelen en zorgt ervoor dat hij niet kan omvallen.

Wanneer de profielen er liggen, kunnen we dan ook nog een randbeveiliging rondom rond plaatsen.

Vrouw 1
We zijn vandaag op het punt gekomen dat we dus de laatste horizontale laag van de stalen profielen plaatsen.

Dat is in principe eigenlijk ook de dakrand.

We moeten dat eerst plaatsen, in functie van later dan de EPDM zó, langs de vin die we voorzien hebben, te kunnen optrekken.

Wat is dan het gevolg? We kunnen dit hier opkitten en dan gaan we hier dit profieltje erop doen dat op termijn altijd gegarandeerd waterdicht zal blijven.
Zoals bij de voorgaande 2 bouwlagen, worden de profielen terug geplaatst door de staalfabrikant.

Vooraf werden die al opgemeten en ter plaatse gelegd ter controle. Nu die zwart gelakt zijn kunnen we ze definitief installeren.

Het voordeel ten opzichte van de bevestiging op beton is dat de houten steunboord hier sowieso al waterpas ligt en er dus veel minder – of zelfs niet – moet uitgepast worden.

Ook de bevestiging gaat een stuk sneller op hout, met schroeven.

Om die bovenste profielen op hun plaats te leggen, gebruiken we dit keer een ander hulpstuk aan onze kraan.

Met een magneetklem kunnen we de profielen opheffen zonder de lak te beschadigen.

Zo'n magneet kan tot 1000 kg dragen en is dus ideaal om geen schade aan de verflaag aan te brengen.

Bij de positionering van de profielen is het belangrijk dat die mooi loodrecht boven die van het vorige verdiep liggen. Om dit te controleren gebruiken we een heel simpel hulpmiddel: een schietlood.

We verzwaren een touw met een baksteen en laten het over de rand naar beneden zakken. Door de zwaartekracht hangt dit koord sowieso loodrecht naar beneden en kunnen we kijken of die het onderliggende profiel raakt.

We klemmen de profielen dan op de juiste positie vast en schroeven ze aan het hout via de voorziene gaten.

Dit gaat heel wat sneller dan het verankeren van de profielen aan beton, zoals we dit voor de eerste en tweede verdieping deden.

En zo bevestigen we stuk per stuk tot de volledige stalen afwerkboord er ligt.

Aan de zijkanten worden de Z-profielen ook nog aan de onderliggende betonsloffen verankerd, om het geheel extra te verstevigen.

We zijn nu ondertussen op een historisch moment in onze werken gekomen. Het hoogste punt van het gebouw is bereikt en alle muren zijn gemetst, dus kunnen we de meiboom plaatsen.

Hierbij wordt een tak aan het bovenste punt van het huis bevestigd.

Dit is een oud ritueel dat zijn oorsprong vindt in de middeleeuwen en die de eigenaar voorspoed zal geven in het huis. Iets dat we uiteraard niet zomaar aan ons kunnen laten voorbijgaan! ;-)

Maar het huis is natuurlijk nog niet af. Met de constructiewerken gedaan, kunnen we nu aan de dakafwerking beginnen.

In deze aflevering bespaarden we 1.280 euro. Samen met het voorlopige totaal van 36.710 euro komt het gespaarde bedrag nu uit op 37.990 euro.

In de volgende aflevering krijgt ons plat dak steeds meer vorm.

We leggen hellingslatten voor een goeie afwatering en dichten het dak met OSB en EPDM.

Het zelfbouwhuis - aflevering 23

Wat heb je nodig

Meer weten over

Deel je (nieuws)verhaal