Planten kunnen een echte decoratieve blikvanger zijn, maar sommige soorten kunnen woekeren. Ervaren tuinierder Georges geeft uitleg. Hij begint met de exoot Japanse Duizendknoop.

Man 1
Hier staan we bij de Japanse Duizendknoop. De Japanse Duizendknoop is eigenlijk een van de meest gevreesde invasieve soorten in onze streken. Hij is ooit naar hier gekomen als sierplant. Hij is geïmporteerd vaqnuit Azië. ; geteeld als sierplant, maar zonder het te weten heeft men het paard van Troje binnengehaald. Waarom ? Deze plant is zo sterk, zo’n sterke wortelstok dat hij bijna niet te vernietigen is. Er zijn wetenschappelijke onderzoeken van twee jaar die toçt de eindconclusie gekomen zijn dat hij dus bijna niet te vernietigen is. Het is misschien interessant om uit te leggen hoe zo’n plant in elkaar zit.

Man 1
We hebben dus het wortelgestel dat het water uit de grond haalt, en de huidmondjes onderaan het blad, die CO2 uit de lucht inademen, de combinatie van water en CO2 wordt via een biochemisch proces omgezet in glucose, suiker dus, en zuurstof. Een plant kan dus eigenlijk niet leven zonder zijn bovenste gedeelte. Zonder de bladeren. Want anders, het biochemisch proces – fotosynthese – kan niet plaatsvinden als er geen bladeren zijn.

Man 1
Nu we dit in gedachten hebben: dat die fotosynthese essentieel is voor een plant, en we weten ook dat Duizendknoop heel moeilijk te vernietigen is, dan is er eigenlijk maar één methode, en dat geldt voor alle invasieven; ze regelmatig kortwieken. Als we het blad afsnijden, verbranden, of met herbiciden bewerken, dan gaan ze verwelken maar het jaar nadien komen er terug nieuwe schoten uit de grond omdat die wortelstok zo sterk is dat ze bijna niet te vernietigen is. Maar als je het bovengrondse gedeelte toch regelmatig wegneemt, dan gaat de plant na verloop van tijd een kleiner plantje worden, op den duur gaan ze de kracht niet meer uit de wortel kunnen halen om verder te groeien. Neem gerust aan dat dit proces vijf jaar kan duren. Die wortelstok is zo sterk dat het vijf jaar kan duren eer de plant al die energie kwijt is.

Man 1
De reden waarom hij zo weidverspreid voorkomt, is grondverzet. Stel dat er hier wegenwerken moeten gebeuren, en die grond zit vol met stukjes wortel, wel, het miniemste stukje wortel is voldoende om op een andere plaats een nieuwe plant te creëren. Dat is ook de reden waarom er zoveel Duizendknoop voorkomt langs bermen van spoorwegen en autosnelwegen, maar eens het er is, is het heel moeilijk te verwijderen.

Man 1
Hoe gaan we Japanse Duizendknoop bestrijden? Wel, wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat er eigenlijk geen bestrijding mogelijk is omdat die plant zo’n sterke wortelstok heeft, dat hij bijna onuitroeibaar is. We kunnen de plant wieden, we kunnen de resten afvoeren via restafval, nooit via de groencontainer, want elk stukje van de plant – zeker van de wortel – zal op een andere plaats een nieuwe plant vormen. De enige manier om ze te bestrijden, dat is regelmatig de bovengrondse delen te verwijderen, en op lange termijn, en lange termijn dat is minstens vijf jaar, dan zal de wortelstok zodanig verzwakt zijn dat hij de kracht niet meer zal hebben om nieuwe scheuten te vormen. Het is veel beter te voorkomen dan te genezen. Zorg dat, als je grond in je tuin aanbrengt, dat die niet bezoedelt is met het kleinste stukje wortel van de Japanse Duizendknoop, of je geraakt die nooit meer kwijt, of toch heel moeilijk.

Man 1
Voilà, hier hebben we dus die fameuze wortelstok, maar die kan tot meters in de grond dringen, hé. Eén klein stukje van die wortelstok op een andere plaats en je hebt een nieuwe plant. Dat is nu net de kracht van die plant, die heeft een fenomenaal sterke wortelstok.

Man 1
Nog één positieve noot over deze plant: ze is eetbaar. De smaak van de stengels is te vergelijken met rabarber. In de maand april kan je de jonge scheuten oogsten, je verwijdert de bladeren en je gebruikt de jonge stengels zoals rabarber in combinatie met appel en citroen. Je kan daar lekkere confituur van maken.

Man 1
Hier staan we voor een hoeve en daar heeft de eigenaar ervoor gekozen om zijn privacy te vrijwaren door het planten van bamboe. Nu, op zich was dat geen slecht idee want bamboe kan op zich ook nog gebruikt worden als stokken voor plantensteun, maar het is een woekerende plant. Zeker deze, de pijlbamboe, het is ook een plant met sterke wortelstokken en zich vermenigvuldigt via ondergrondse uitlopers. Die uitlopers kunnen zich tot tien meter ver van de moederplant terug boven de grond komen. Het is dus ook een heel flexibele plant. In India worden er stellingen van gemaakt. Deze plant heeft heel wat voordelen, hé. Die groeit heel snel, dan heb je meteen een plant die voor privacy zorgt. Op één nacht tijd, kan die een halve meter groeien. Dat is wel fenomenaal. Als je toch zo’n plant in huis wil, dan plaats je ze in een grote kuip, zoals een regenwatervat of gelijk welke ton, een schoongemaakte stalen ton van aardolie, of zo … Daar kan je dat perfect in kwijt. Er zijn trouwens verhuurbedrijven waar je een afzondering in bamboe kan krijgen. Het is een zeer decoratieve plant: ieder plant heeft voor- en nadelen. Het nadeel bij de pijlbamboe is dat hij enorm woekert. In tuincentra vind je soorten die niet woekeren; die ter plaatse blijven. En anders moet je ze inperken door de wortel te vangen in een grote kuip zodat ze niet gaan woekeren, uiteraard.

Man 1
Hier zijn we dan bij één van onze andere invasieve; de aardpeer. De aardpeer is een plant die bewust geplant, net zoals de aardappel geeft die heel zoete knolletjes die in verschillende gerechten gebruikt kan worden en echt heel lekker zijn. De plant heeft dus maar één nadeel, ze gaat zich ondergronds verspreiden en uitbreiden zodanig dat je ze op een bepaald moment niet meer in de hand hebt. In onze volkstuinen kan men wel toelaten dat er aardpeer geplant wordt, maar dan wel ingekuipt, zodat de wortels beperkt zijn en dus niet kunnen gaan woekeren. Aardpeer staat ook niet op de lijst van verboden exoten. De Europese lijst van exoten verbiedt dat je handel drijft of exoten bewust gaat planten, maar de aardpeer hoort daar niet bij, alhoewel het wel om een invasieve soort gaat.

Man 1
Het verwijderen is eigenlijk eenvoudig, je moet alleen maar de knollen uit te graven, en ervoor zorgen dat er geen resten blijven zitten in de bodem, maar dat is nu net het probleem. Van zodra je gaat woelen in de grond, ga je altijd resten hebben die blijven zitten, met als gevolg dat het seizoen erop, dat die terug de kop boven water, of boven de grond, steken. En dan moet je ze natuurlijk ook weer zelf individueel gaan verwijderen. Dat is de enige manier om ze kwijt te geraken. Ervoor zorgen dat je elke plant die terug de kop opsteekt, dat je die verwijdert uit de grond.

Man 1
Hier staan we dan bij de Reuzebereklauw. Nu, bij de Bereklauw heb je twee families: de gewone Bereklauw, die zelfs eetbaar is, en de Reuzebereklauw die invasief is. Waarom wordt deze laatste bestreden? De bladeren zijn ruwstekelig, en als je ertegen schuurt met je huid die daarna blootgesteld wordt aan de zon, dan krijg je daar lelijke brandwonden van. Zeker voor kinderen kan dat nare gevolgen hebben, vandaar dat die bestreden wordt. Hier zien we een plant die uitgebloeid is, we zien die zaden hier, momenteel is het vochtig, dan blijven die gewoon zitten, nu, als het weer droog wordt, en er is veel wind, dan komen die los en gaan ze zich verspreiden, tot kilometers ver, en dan krijg je nieuwe planten. Wat wij hier eigenlijk ook al zien, hier bij de grond, namelijk zaden die al uit de grond zijn gekomen. Die zullen de nieuwe generatie vormen. De generatie voor volgend jaar staat al klaar. Het moet alleen nog maar de winter overleven, en dan zijn ze er. Hier in de Gentbrugse Meersen, is dit de enige plaats waar het getolereerd wordt, omdat die anders eigenlijk te veel gevaar oplevert, er zijn hier veel kinderen die komen spelen, we willen het risico niet lopen dat we achteraf een dokter of ambulance moeten bellen om kinderen te helpen die verbrand zijn door de Reuzenbereklauw. Het is wel makkelijker te bestrijden door de planten te maaien met de bosmaaier. Het heeft geen sterk wortelgestel, vermeerderen doet deze plant alleen via de zaden. Deze plant is dus makkelijker beheersbaar dan andere invasie exoten.

Man 1
Nu, nog leuk om mee te nemen; als je naar een tuincentrum gaat: bezint voor je begint. Laat je informeren door specialisten als je een bepaalde plant koopt, hoe de plant zich gaat gedragen. Hoe ver moeten die van elkaar staan? En wat zijn de gevolgen? Zijn ze niet te woekerend? Want dat is van groot belang, eens je ze geplant hebt, is het al te laat. Het kan zijn dat je ze één keer hebt geplant, maar dat je er later nooit meer van af geraakt. Vraag dus altijd info vooraleer je planten koopt.

LEER MEER OVER INVASIEVE PLANTEN

Wat heb je nodig

Deel je (nieuws)verhaal