Terwijl de gangen van deze school overlopen van activiteit, is er naast het schoolgebouw een rustig en groen plekje te vinden…

Man 1
Jullie mogen allemaal rond de tafel komen staan. Ik zal eerst wat uitleg geven. En dan mogen jullie zelf verpotten.

Man 2
We zijn hier in Freinetschool De Kasteeltuin. Het idee van onze serre is eigenlijk om heel erg ervaringsgericht te kunnen werken. We zijn een freinetschool en we proberen dus zoveel mogelijk de kinderen dingen laten doen bij ons op school. Dat past binnen onze visie en dat past binnen de hele werking van de school.

Man 1
Ok, kent er iemand dit kruid?

Man 1
Nee? Dat is tijm. Dat gebruiken ze vaak in de keuken om lekkere gerechtjes te maken. En dat is rozemarijn. Dat is ook ze een keukenkruid. Wat gaan we nu doen? Er staan hier twee kruiwagens. Ik neem hier een bloempot. En dan doen we daar eerst een beetje compost in. Weet iedereen wat dat is?

Man 1
Dat is eigenlijk supermooie grond hé. Dat ziet er goed uit, er zitten ook heel wat regenwormen in. En dat is ook goed hé. Deze compost is eigenlijk verteerd plantenafval.

Man 1
Ik ben Geert Steyaert, leerkracht tuinbouw. Samen met mijn broer Eric heb ik de VZW Groentenrijk opgericht. Dat is een VZW die zich in eerste instantie bezighield met de vraag: waarom groeien groenten niet of waarom kiemen onze groenten niet? Die vraag kwam vanuit onze vriendenkring. Wij hebben die vraag ingelost door groenten in pot voor te kweken en dan aan die mensen te leveren via een abonementensysteem. Ondertussen is daar een tweede luik bijgekomen : we zijn ook actief in woonzorgcentra waar wij voor ouderen een soort bezigheidstherapie voorzien met moestuinbakken. En hier staan we nu in ons derde luik, onze link met deze school. En vanuit deze locatie kweken we nu onze potten.

Man 1
We gaan beginnen met de rozemarijn. Hoe halen we die nu uit die potjes? Wel, je doet zo je vingers open. Dan draai je het potje om en daarna duw je op het plastic potje.

Man 1
Het potje komt los. En dan hebben we het potje vast en in onze andere hand het plantje vast. Met dat plannetje kan er nu niets meer gebeuren, ik heb dat goed vast in mijn hand. Dan draaien we het plantje om en zetten we het in de bloempot. En dan gaan we naar de tweede kruiwagen.

Man 1
En dan doen we daar wat potgrond bij. De zijkanten mogen we goed opvullen met potgrond.

Man 1
Dat mag goed opgevuld zijn, tot bovenaan. Waarom vullen we dat tot boven? Omdat we dat nog moeten aandrukken. Voilà, dat is dan mooi aangedrukt.

Man 1
En we drukke de aarde aan tot aan het onderste randje. Wat zou er gebeuren als we de pot helemaal tot boven opvullen en we geven water?

Kind 3
Overlopen?

Man 1
Dat gaat inderdaad overlopen. Als we dat zo doen, dan blijft de aarde mooi lager dan de pot en zal het water niet uit de pot lopen. Maar het water blijft mooi in de pot staan en dringt goed in de grond. Ok gaan we er aan beginnen?

Kind 3
Jaaaaa

Man 1
Kijk, iedereen krijgt een bloempot van mij. Ja, pak er ook maar één. Alstublief.

Man 2
De mensen van Groentenrijk waren eigenlijk op zoek naar een nieuwe locatie, En wij hadden hier nog een stukje weide achteraan de school. Daar zochten we nog een bestemming voor en we waren ook op zoek naar een buitenklas die we wilden bouwen. En ja, dat was eigenlijk een perfecte match. We halen de kennis binnen van de mensen van groentenrijk en we hebben een extra ruilmte waar we af en toe les kunnen geven. En natuurlijk ook onze zaaimeester Geert, die hier rondloopt en af en toe uitleg geeft aan de kinderen. Zo weten de kinderen wat ze mogen oogsten en wat ze mogen doen in de serre. Ze krijgen ook verantwoordelijkheid in de serre en daarvan steken ze natuurlijk heel wat op. We werken niet alleen in boeken maar we laten ze ook fysiek werken. Met iets bezig zijn en iets kunnen doen. Want vanuit ervaring sla je de informatie veel beter op!

Man 1
Pak maar een plantje en duw maar. Ja, zo goed op dat potje duwen. Ja.

Man 1
En nu mag je ze daar op de grond zetten. Bij de gieter. En dan mag je jouw pot water geven.

Man 1
Ja, zie je de gietrand. Het plantje staat mooi in het midden.

Man 1
En dan mag je ze allemaal aan mij geven en dan zal ik ze hier op de tafel zetten. Maar we gaan er overal zo een pennetje van het watersysteem in steken. Zo een druppelaar. Als we water willen geven dan doen we dat met zo een druppelaar, dat wil zeggen dat er daar altijd een klein beetje water uit druppelt. Ga maar eens naar de andere kant en steek daar ook maar één in.

Man 1
Dus wat doen wij? We zaaien potten in. Dit is een pot die gezaaid is en dit is een pot die gestekt is. Dat zijn stekjes die voorgeworteld zijn en die dan in een pot geplant worden. Die potten worden dan opgekweekt tot ze ongeveer halfwas zijn. En vanaf dan is het aan onze klanten om ze verder op te kweken en dan te consumeren en eigenlijk dus te gebruiken in de keuken.

Man 1
Er is een groepje die mag die tijm inpotten en ik heb dan vier andere kindjes nodig die lente uitjes mogen uittrekken. Kijk, al die ajuintjes mag je uittrekken. Voorzichtig wel. En als ze allemaal uitgetrokken zijn, mag je dan naar die tafel komen en dan zal ik tonen hoe je ze moet proper maken.

Man 1
Mensen kunnen zich inschrijven en om de betaling makkelijker te maken, werken we met een abonnementen systeem. Dat is onze kaart met 20 vakjes die kunnen gebruikt worden. Dat wil ook zeggen dat wij hier niet altijd zijn wanneer de klanten in de serre komen. Zij brengen dan hun kaart mee en nemen dan één of twee of drie bonnetjes afhankelijk van de potten die ze meenemen. Die gooien ze dan in onze fameuze fles die daar staat.

Man 1
Ze brengen ook potten terug. We vragen dat omdat heel wat van die mensen op een appartement wonen of klein behuisd zijn of een kleine tuin hebben. Ze brengen dus ook de potten terug. De lege potten worden opnieuw gebruikt en de inhoud van de potten wordt op de composthoop gegooid die we dan ook hergebruiken.

Man 1
Jullie mogen nu naar hier komen. Leg maar alle ajuintjes hier. En je moet nu dat buitenste blaadje daar af plukken. Zie je dat? Dat ze mooi wit zijn. Voila en dan gaan we ze verdelen en dan mag je ze meedoen naar huis.

Kind 3
Oooo joepie.

Man 1
Ik ben elke woensdag op school, dan moet ik geen lesgeven. En dan kom ik in de serre werken. De leerlingen die zin hebben komen dan helpen. Soms is dat wat onvoorbereid, soms is de begeleider erbij. Tijdens de speeltijd komen er ook veel kinderen binnen, dat is echt leuk. Ze vragen dan of ze ook iets kunnen doen, eigenlijk is dat wel een heel plezante interactie tussen de kinderen en Groentenrijk.

Man 1
Jaja, het is goed, stop er maar mee! Dankjewel. Kijk eens hoe je dat eigenlijk moet doen. Rustig en kalm… Gecontroleerd... En we gaan dat water daar nu een beetje laten indringen.

Man 1
Kijk, dan zijn allemaal radijzenzaadjes. Maar wat zie je op de foto's?

Kind 3
Verschillende?

Man 1
Daar zitten inderdaad andere soorten bij. En dit zijn dan nog alleen maar de ronde varianten. Er bestaan ook langwerpige. Er bestaan zelfs radijzen met de vorm van een wortel.

Kind 3
Wat?! Leuk!

Man 1
Ik heb hier helemaal rode en ook rood met wit. En hoe kan je zien wanneer je mag zaaien?

Kind 3
Op de achterkant.

Man 1
Klopt, op de achterkant zie je hier een mooi kalendertje van januari tot aan december. Zie je dat goed? En je ziet daar allemaal gekleurde blokjes en lijntjes op staan. En dan zie je wanneer je kan zaaien en wanneer je kan oogsten. Ik ga aan iedereen een beetje radijzenzaadjes geven en je mag die dan uitstrooien. Eigenlijk is zo een zakje voor één vierkante meter. Weet iedereen wat een vierkante meter is?

Kind 3
Jaaa

Man 1
En leg eens uit wat dat is een vierkante meter?

Kind 3
Dat is hier een meter en daar een meter.

Man 1
Ja, goed zo. Zie je, we geven nog wat wiskunde tussendoor ook hé, super. Hier zie. Handjes plat houden.

Man 1
En nu met je andere hand. Daarmee pak je daar een beetje zaadjes uit. Zo, kijk ik ga dat eens voortonen. Je doet echt zo. Heeft er al eens iemand zout op de patatten gedaan ? Ewel zo mag je dat dus ook doen. Tussen duim en wijsvinger wrijven zodat de zaadjes mooi openvallen.

Man 1
Voilà, en iedereen gebruikt zijn plaatsje vlak voor zich om dat een beetje te verdelen.

Man 1
Kijk nu eens goed hoe je moet inharken. Das vooral niet te diep hé. Zie je, een beetje inharken, voorzichtig inharken. Kijk en als je dan gezaaid hebt mag je ook altijd met de achterkant van je hark of je viertand een keer goed aandrukken. En waarom moet dat ? Dan gaan de zaadjes een beetje zakken en zo maken ze goed contact met de aarde. Normaal als een landbouwer dat doet, dan zie je achter de zaaimachines altijd een grote zware rol hangen. En daarmee drukken zij de zaadjes aan.

Water geven moet je ook een beetje verstandig doen.

Man 1
Niet allemaal op één plaats. Altijd een beetje bewegen. Ok dankuwel voor de assistentie, nu mogen jullie terug naar de klas!
Nu de rust wat is teruggekeerd in de serre, kunnen we eens goed rondkijken.

Man 1
Dit is hier dus onze locatie naast de school, de serre van Groentenrijk. We hebben hier wat bessen geplant om onze ecologische voetafdruk wat kleiner te maken, ook voor de leerlingen is dat plezant. Ze kunnen hier in de zomer volop plukken. Er staan ook wat pompoenen en margrietjes naast. Hier aan de andere kant hebben we dan onze composthoop waar we composteren. En de compost dan zoveel mogelijk gebruiken om onze potten terug op te vullen. Hier staat dan het infobord van Groentenrijk waar iedereen kan lezen hoe het werkt, een beetje een stappenplan.

Man 1
Het is een koepelserre, het frame wordt apart opgebouwd. En dan wordt de plastic er over getrokken. Die wordt dan in ingegraven in twee stappen. In een soort S vorm waardoor hij goed vast zit.

Man 2
De serre is hier eigenlijk tot stand gekomen door samenwerking met de ouders. De ouders zijn heel erg betrokken bij ons op school. Samen school maken is een belangrijk onderdeel van onze visie. We vinden het belangrijk dat de ouders iets kunnen doen die voor een meerwaarde zorgt voor de kinderen. Betrokken ouders zorgen er ook voor dat kinderen zich beter voelen bij de school. En als zowel de kinderen als de ouders zich goed voelen op school, is dit een grote stap vooruit want dit zorgt voor extra leervordering bij de kinderen.

Man 1
Dit is dan de binnekant van onze serre, met onze kweektafels. Die worden op twee manier van water voorzien. De eerste manier is ons broes-systeem, dan komt het water van bovenuit via deze sproeiers. De tweede manier is het druppelsysteem. Je ziet dat deze nu loopt. Die zit normaal in de pot. En dan krijgt de plant water. Afhankelijk van het tijdstip 3 tot 5 minuten. Elke dag of om de twee à drie dagen, dat kan perfect ingesteld worden met onze digitale klok. Die hangt daar verder bij de ander inhang.

Man 1
Wat staat er allemaal op de tafels? Je ziet hier tomaten staan en ook combinatiepotten. Die waren erg in trek dit seizoen. Combinatie van peterselie en bieslook. Hier stonden een heleboel eetbare bloemen, die zijn al allemaal verkocht.

Man 1
De groenten die wij kweken, zijn vooral groenten die 3 tot 4 maal te oogsten zijn. Bijvoorbeel kervel, die kan je perfect afsnijden en die komt dan een tweede keer op, kan je opnieuw afsnijden en komt dan nog eens op. Warmoes is ook een voorbeeld. In plaats van gewone sla hebben we pluksla. Dat is sla die 30 tot 40 cm hoog wordt en er staan er 3 à 4 in één pot. Je kan de bladjes afplukken, de onderste blaadjes worden geplukt en bovenaan groeit de sla verder. En ja kan tot 50 à 60cm hoogte blijven plukken. Snijsla staat er ook, zelfde systeem als de kervel. Wordt afgesneden en kan opnieuw groeien. Je hebt een twee of zelfs een derde keer sla.

Man 1
En dat is dan hier het werk van onze leerlingen hé. Die hebben deze morgen die tijm ingepot.

Man 2
We hebben ook een werkgroepje opgericht met enkele gemotiveerde kinderen die voor een deel het onderhoud van de serre en het verzorgen van de planten op zich nemen. Bijvoorbeeld water geven. Dat verloopt op zich automatisch maar ze kijken dan eens na of alle planten effectief water hebben gekregen. En ook wat onkruid verwijderen en zo, dat hoort er allemaal bij om de serre in orde te houden.

Kind 1
Het moestuinteam van de school is zo voor de serre te onderhouden en planten water te geven euhm de stoelen wat op te ruimen en zo.

Kind 2
Ik heb al geleerd dat plantjes ook als je ze geen water geeft makkelijk kunnen uitdrogen dus dat je er goed moet voor zorgen.

Kind 1
Ik heb ook geleerd dat je van compost eigenlijk potgrond kan maken en ja ik vind dat wel interessant hoe al die dingen groeien.
De serre is eigenlijk zelfs nog maar een eerste stap in de vergroening van freinetschool De Kasteeltuin. Er zijn nog grote plannen.

Man 2
Er is ook een samenwerking ontstaan met Natuur op School, dat is een samenwerking met de provincie waarbij we onze natuurlijke speelplaats nog natuurlijker gaan maken. Met bergjes en bomen en struiken... Zo creëren we volop een groene omgeving op ons schooldomein.
Meer info kan je terugvinden op onderstaande websites.

GROENTENRIJK OP SCHOOL

Wat heb je nodig

Meer weten over

Deel je (nieuws)verhaal