Iedereen heeft wel verschillende snij- en serveerplanken in huis.

Er is een keus aan mogelijke materialen: kunststof, ja, maar ook glas en marmer en natuurlijk heel wat houtsoorten.
Een kunststof snijplank is de meest hygiënische keuze.
Met een sopje was je alle vuil van het oppervlak. Heel wat planken uit kunststof mogen zelfs in de vaatwas, da’s de meest krachtige reiniging, dus dan zit je zeker goed.
In professionele keukens en voedselverwerkende bedrijven wordt zo goed als altijd met een kunststof plank gewerkt.

Voor thuis is het toch ook aan te raden om kunststof te kiezen, en vooral als je rauw vlees, vis of kip moet snijden want dat zit vol bacteriën en ziektekiemen.
Sommige soorten kunststof zijn erg hard. Op zo’n harde kunststof worden je messen sneller bot. Een nadeel.
Heb je zo’n plank, leg dan je zachtmetalen, Japanse messen aan de kant, en kies voor messen van Europese makelij, die bestaan veelal uit hardere metalen.

Let op: een kunststof snijplank gaat op de duur ook slijten. Met je mes maak je telkens kleine inkepingen. Daar kan vuil tussen kruipen.

Vervang dus regelmatig je kunststof planken.
Ook planken van glas en steen zijn simpel proper te maken. Een plus voor hygiëne dus…

Maar als je op glas of steen snijdt, zijn je messen eigenlijk meteen bot.

Soms hebben glazen planken zelfs een oneffen oppervlak. Totaal ongeschikt als snijplank, gebruik ze desnoods als placemat.

Zo’n trendy marmeren plank als snijplank? Da’s ook geen goed plan. Je kan er wel mee scoren als je hem als serveerplank gebruikt.
In de winkel, of bij lokale makers, vind je verschillende soorten houten keukenplanken. Elke houtsoort heeft zo zijn eigenschappen.
Hardere houtsoorten zijn geschikt als snijplank, zachtere houtsoorten zijn dan eerder presentatieplanken. Daar is op zich ook niets mis mee.

Koop, of maak, wel nooit planken uit harshoudend hout, zoals den, want die gaan smaak afgeven.

Commerciële planken zijn tegenwoordig vaak uit bamboe, daar hoeven geen bomen voor te sneuvelen.
Houten planken zijn minder hygiënisch. Ze kunnen vuil vasthouden.

Maar, als je ze goed onderhoudt zijn ze, zeker voor thuis, perfect geschikt. Al moet je er nu ook niet meteen rauw vlees of ongewassen groenten op gaan leggen.
Een goed onderhoud, dat betekent: meteen reinigen als je je plank gebruikt hebt.

Dat kan gewoon met warm water en afwasmiddel.

Laat de plank niet weken. Gebruik geen kokend water, en steek een houten plank ook nooit in de vaatwas.

Daarvan gaat je plank splijten. Goed voor een insectenhotel, niet in je keuken.
Met je mes maak je in het hout ook wel inkepingen. Maar die inkepingen zijn niet erg diep en blijven een beetje open staan. Bij het wassen haal je het vuil er wel uit.

Bij kunststofplanken gaat het materiaal zorgen dat die insnijdingen zichzelf dichtklemmen, daardoor blijft soms vuil achter in de snede. Een houten plank zou, om die reden, dus langer meegaan.
Let op: laat je plank niet op een handdoek drogen, dan creëer je namelijk een vochtige plek, ideaal voor schimmels, en dat wil je niet.

Zet de plank dus in een droogrekje, of op z’n minst let je er op dat overal lucht aan kan.
Schimmels, die zwarte vlekken op je plank, krijg je namelijk nooit goed weg.
Naast het dagelijkse schoonmaken zorg je ook regelmatig voor een groot onderhoud.

Zo‘n onderhoud bestaat uit reinigen en schuren.

Voor het reinigen gebruik je een zuur. Je kan kiezen voor azijn, of voor citroenzuur, rechtstreeks van de citroen.

Wrijf de plank goed in met het zuur.
Schuren doen we met zout of met bicarbonaat.

Strooi eerst het zout uit op je plank en laat het een tijdje liggen. Het zout gaat het vocht van de citroen of het azijn onttrekken aan je plank.

Daarna kan je het zout gebruiken om te schuren. De kristalstructuur werkt als schuurpapier.
Eventueel roep je nog hulp in van een metalen schuurspons.
Als je het zout dan wegschraapt en je plank droogwrijft is-ie weer proper.

We gaan nu de plank nog inoliën, zo zorgen we voor een nieuwe beschermlaag.

Met een minerale olie heb je het minst kans op smaakoverdracht.

Minerale olie, dat betekent ook petrochemie. Sommige mensen dan ook liever iets anders, een plantaardige olie. Dat kan, maar gebruik dan een olie die niet ranzig wordt. Dus zeker geen olijfolie of zo.

Controleer sowieso dat de olie geschikt is voor voedsel.

Breng de olie rijkelijk aan, laat even intrekken. Neem daarna de overtollige olie opnieuw weg.

De bedoeling is dat je na het inoliën het water ziet parelen op het hout.

Extra tip: breng de olie ook aan op je houten lepels.
Heb je een houten snijplank die echt afgeleefd is, dan kan je die ook machinaal terug in ere proberen te herstellen.

Neem een schuurmachine ter hand en schuur de plank helemaal blank.

Kies eerst voor het ruwste schuurpapier, korrel 40, daarmee haal je echt veel hout weg. Zo kan je dus alle imperfecties uit de plank verwijderen.

Na dit ruwe schuurwerk moet je de plank opnieuw helemaal glad krijgen, daarvoor werk je met fijner schuurpapier.

Je springt niet in een keer van ruw naar fijn papier. Schuur telkens met een papier dat wat fijner is dan het vorige. Sla geen stappen over.
Denk je klaar te zijn met schuren? Maak dan eerst de plank een beetje nat. Kleine vezeltjes aan het oppervlak gaan dan een beetje zwellen. Die kan je dan, als laatste stap, ook nog wegschuren. Neem ook nog even het schuurstof weg.

Laatste stap, zei ik, maar dat klopt niet helemaal. Na het schuren moet je uiteraard ook opnieuw het hout beschermen, met een voedselveilige olie.

Breng de olie rijkelijk aan op het volledige oppervlak. Laat de olie goed inwerken. En neem dan het overtollige weer weg.

Bij een opgeschuurde plank moet je dat inoliën in meerde lagen doen. Hoeveel? Dat hangt wat af van de verzadiging van het hout. Bij een nieuwe snijplank - vers hout, zeg maar - reken je zeker op een laag of drie.
Een houten snijplank of presenteerplank maken is een klusje dat heel wat liefhebbers zelf willen aanpakken. Ook voor hen hebben we enkele tips:

Kies de juiste houtsoort. Een harde houtsoort, met compacte vezels is ideaal. Denk aan walnoot, kastanje, esdoorn, beuk eventueel.

Denk na hoe je het hout gaat gebruiken:

Kies je de vezelzijde als snijvlak, wat de makkelijkste optie is, dan heb je de mooiste tekening. Het formaat van je snijplank is wel beperkt tot het formaat van het hout. Op dit soort planken zie je snel schade van je mes, en je mes wordt vlugger bot. Misschien eerder een presenteerplank dus.

Ervaren klussers, met een vandiktebank, maken beter een snijplank met de kopse zijde als snijvlak. Je ziet minder snel markeringen van je mes, én je mes blijft langer scherp.

Denk ook nu aan de voedselveiligheid. Niet alleen bij de keuze van je hout en van de olie, maar ook bij de keuze van de lijm. Die moet uiteraard watervast zijn, maar ook geschikt voor voedingstoepassingen.
Zo, met deze tips weet je nu echt alles over snijplanken. Wil je blijven bijleren? Schrijf je dan in voor ons gratis online magazine.

HOE JE SNIJPLANK KIEZEN EN ONDERHOUDEN

Wat heb je nodig

Meer weten over

Deel je (nieuws)verhaal