Ervaren moestuinierder Georges geeft je zijn tips om je tuingereedschap in optimale conditie te onderhouden.

We starten het tuinseizoen, dus, tijd om ons tuingerief in orde te brengen. Normaal gezien, op het einde van het seizoen, vooraleer dat de winter begint, ga je eigenlijk ook al uw tuinmateriaal in orde brengen. Er zijn twee vijanden van tuingerief ; dat is roestvorming en het hout dat verweert en broos wordt. Nu, de laatste jaren zijn fabrikanten overgegaan naar stelen in composietmaterialen en die zijn dus echt onderhoudsvrij. Ook al dus gelakt, geannoniseerd alluminium, dus daar is niets van onderhoud aan, dat is natuurlijk een pluspunt als je zo’n materiaal koopt maar vroeger werden dus de klassieke materialen gebruikt, namelijk metaal, ijzer, dus dat is wel behandeld geweest met een verf maar roestvorming heb je altijd. Als je gerief in contact komt met de vochtigheid is dat een logisch gevolg. Je ziet ook dat de steel begint te verweren, dus die staat mager. Om te starten gaan we de metalen delen proper maken met een staalborstel, dus het kan geen kwaad om daar een keer goed op te wrijven. Uiteraard, het is ook aan te raden als je klaar bent met het gebruik van je gereedschap van het proper te maken alvorens op te bergen. Want daar start het al, hé. Als je het materiaal met vochtige grond gaat opbergen, jah, dat nodigt uit natuurlijk om roest te gaan vormen. Hier hebben we dus nu alle – dat hoeft nu niet tot in de details te gebeuren – maar als het meest loszittende roest weg is, dan is dat oké, en zeker de aarderesten, die zijn nu allemaal verdwenen, voila. Voor onze steel gaan we die, ofwel met schuurpapier, ofwel met staalwol, opschuren. Voilà, en op die manier zijn al die randjes, dus ook het vernis, dat op de steel zat, kan je beter verwijderen. Zo, voila. Dat is voldoende. Nu, een woordje uitleg, stelen zijn over het algemeen, houten stelen zijn behandeld met vernis. Vernis maakt het hout stug, en het gevolg daarvan is, als je daar langdurig mee werkt, dat je blaren op je handen krijgt. Nu, om ons hout te behandelen gaan we geen vernis gebruiken maar ideaal daarvoor is gekookte lijnzaadolie, dat is moeilijk te vinden in België, maar als je googelt in Nederland vind je dat overal, maar heb je geen lijnzaadolie dan is zonnebloemolie ook goed. Waarom ? Omdat dit het hout op die manier soepel gaat maken, zacht gaat maken. Wat wij doen, is eventueel met een vodje, ik heb hier nu wat staalwol, we gaan dat verzadigen met olie, en we gaan onze steel daarmee inwrijven. De staalwol zal de laatste braampjes wegnemen, dat mag rijkelijk zijn, want al het teveel aan olie kunnen we na enige tijd verwijderen met een vod, maar je zal zien zoals het hout nu mager is, dat het eigenlijk volledig opgenomen zal worden en dat we dat zelfs verschillende keren na elkaar mogen herhalen tot wanneer de olie zich niet meer indringt in het hout. Op die manier zie je het hout herleven, die glans van vroeger komt terug, voila.
Wat betreft de metalen delen, daar gebruiken we bij voorkeur kruipolie, en je ziet al onmiddellijk dat het metaal een film krijgt van olie. Voilà, dat is al een heel ander zicht, hé. Dat is eigenlijk het enige dat noodzakelijk, en als je dat op regelmatige basis herhaalt, dan ga je daar eigenlijk levenslang geniet van hebben.
Dus hier hebben we onze spitvork, die gaan we ook weer proper maken, zeker en vast de aarderesten verwijderen, als die al er niet af zijn want normaal gezien gebeurt dat na de werkzaamheden, het is ook zo dat wij meestal ook die werkzaamheden gaan uitvoeren op het einde van het seizoen, hé. Want als je het materiaal vuil laat staan tijdens de winter, dan heeft roest de kans om het materiaal te degenereren. Voilà, dit is hier een metalen steel, het enige wat wij nu nog moeten doen, is een klein beetje beschermen tegen roest met de spuitbus. Voilà, meer hoeft dat niet te zijn.
En nu ons klein materiaal. Ook weer hetzelfde : metalen schopjes proper maken, en eventueel er eens met staalwol over gaan, uiteraard, die staalwol is nu doorgedrongen met olie maar dat kan geen kwaad, met dat ene gaan we nu twee zaken tegelijkertijd doen, de roest verwijderen en de olie aanbrengen, voila, zo, voila, meer hoeft dat niet te zijn. Hetzelfde geldt voor het harkje, dat is klein gereedschap waarmee we de grond wieden, onkruid verwijderen en de grond een beetje losmaken. Voilà, en ook hier weer hetzelfde : een klein beetje olie erop. Anders is het gesteld met ... ja kijk, hier hebben we nog, die waren we nog vergeten, dit is een hak waarmee je dus onkruid kunt verwijderen, dus ook hier weer, dat is de vlakke kant, hier heb je de snijkant, dus die snijkant gaan we straks bewerken met een wetijzer. Voilà, dus het grof werk kan je doen met een zoete vijl. Er altijd goed voor zorgen dat je de hoek van het gereedschap volgt. Die schuine hoek, voila. Dit hier is nog tamelijk scherp, dus het afwerken kunnen we doen met een zoete steen. Die is nu verzadigd met olie, omdat die dan beter zijn werk doet, en dan maken we ronde, draaiende bewegingen om die snede terug scherp te maken. En achteraf gaan we nog eens het platte vlak ook behandelen om mogelijke bramen te verwijderen. Voilà, en je ziet al dat het begint te blinken. Er zijn twee kanten aan, een ruwe kant, en een fijne kant, dus altijd afwerken met de fijne kant. Zie je, en dus die zaagsnede ook weer. Voilà, hetzelfde geldt voor onze snoeischaar, maar nu, hier moeten we, dus, omdat een schaar eigenlijk, op zich al moeilijk bereikbaar is, we hebben hier het mes, en dat is het countermes, dus dat gedeelte moet geslepen worden, dat is de vlakke kant, en dat is de schuine kant, maar je ziet, je hebt hier eigenlijk weinig plaats om te gaan bewerken dus we gaan dat demonteren.
De veer gaan we verwijderen, zorgen dat we niets verliezen uiteraard, wacht hé, we gaan een keer kijken om een grotere dopsleutel te nemen, en die past, voilà, de twee delen zijn van elkaar gescheiden, zo, en dit is het deel dat we nu gaan behandelen, zeker en vast erop gaan letten dat je de hoek behoudt van het snijdende gedeelte van het mes, voila, de achterkant is de platte kant, die gaan we nadien ook nog eens behandelen, dus door draaiende bewegingen te maken waardoor we braampjes die mogelijk ontstaan zijn bij het slijpen van de schuine kant dat we die verwijderen. Het is ook belangrijk van de snoeiresten, van de groene aanslag, van die te verwijderen na het snoeien met een zeepsop want slecht snijdend materiaal en besmet materiaal, als daar virussen op zitten, kunnen andere planten besmetten. Het werken met zuiver gerief is zeker en vast een aanrader als je wil dat je planten gevrijwaard zijn van ziektes die kunnen overgebracht worden. Voilà, kijk, die snede is nu mooi scherp, en staat blank, en dat is wat we moeten hebben. Nadien kunnen we ook nog alle delen, vermits dat het nu allemaal mooi gedemonteerd is, proper maken, dit is ons countermes, ook daar gaan we wat aandacht aan besteden, die vlakke kant van het countermes die gaan we dus ook nog een keer een beurt geven al was het maar om vuilresten te verwijderen en ook om dat vlak perfect vlak te maken. Zie je, het is deze rand die belangrijk is. Ook hier weer gaan we die proper maken, en je ziet dit is weer perfect in orde. Oké, we gaan ons mes terug plaatsen, zo, voila, dan dat erop, nu gaan we, dat is eigenlijk een borgmoer, dus die komt niet los omdat daar een kunstof ring in zit, dat in feite de bout gaat blokkeren. We gaan eerst beginnen met de achterkant een beetje aan te draaien, zeker zien dat de schaar nog vlot open en dicht gaat, dat mag niet te veel spannen, voila, dat is voldoende, en nu een andere maat op zetten, ja, dat is goed. Zo, natuurlijk vervelend dat we met twee maten zitten, maar dat lukt wel, voila, en deze nog een klein beetje meer aandraaien, we gaan daar ook weer een beetje vetstof opdoen, voila, en achteraf onze veer, en we zien, kijk, die spant te veel, dus we moeten terug een klein beetje lossen, dat is beter, dus de snoeischaar is terug klaar om het voorjaarsnoeiwerk te verrichten. Voilà!

Hoe je tuingereedschap onderhouden

Wat heb je nodig

Meer weten over

Deel je (nieuws)verhaal